انگل‌های دینوفلاژله از مهم‌ترین عوامل بیماری‌زای پروتوزوآیی در ماهیان زینتی آب شیرین و دریایی محسوب می‌شوند. این مقاله مروری، ویژگی‌های زیستی، تظاهرات پاتولوژیک، تغییرات هیستولوژیک و روش‌های تشخیصی مرتبط با عفونت‌های ناشی از Amyloodinium ocellatum و Piscinoodinium pillulare را بررسی می‌کند. Amyloodinium ocellatum عامل بیماری velvet دریایی بوده و یک دینوفلاژله انگلی با چرخه زندگی مستقیم و پراکنش جهانی در محیط‌های آبی گرمسیری و معتدل است. انتقال بیماری از طریق تماس مستقیم با دینواسپورهای عفونی موجود در آب صورت می‌گیرد. آبشش‌ها مهم‌ترین محل درگیری هستند، اگرچه در آلودگی‌های شدید، پوست، باله‌ها و چشم‌ها نیز ممکن است درگیر شوند. تغییرات هیستوپاتولوژیک رایج شامل افزایش تولید موکوس، احتقان آبششی، هیپرپلازی اپیتلیال، دژنراسیون واکوئلی، ریزش اپیتلیوم، چسبندگی لامل‌های ثانویه و در موارد پیشرفته، نکروز بافتی است. Piscinoodinium pillulare، عامل بیماری velvet آب شیرین، از نظر مورفولوژیک و تکاملی شباهت زیادی به A. ocellatum دارد، اما عمدتاً ماهیان آب شیرین را آلوده می‌کند. روش‌های تشخیصی معمولاً بر پایه بررسی میکروسکوپی و رنگ‌آمیزی‌های هیستوپاتولوژیک از جمله May–Grünwald–Giemsa و هماتوکسیلین–ائوزین انجام می‌شوند و رنگ‌آمیزی ید نیز می‌تواند در شناسایی گرانول‌های آمیلوئیدی مفید باشد. این مقاله مروری بر اهمیت پاتولوژیک عفونت‌های دینوفلاژله‌ای در ماهیان زینتی تأکید کرده و نقش تشخیص دقیق هیستوپاتولوژیک را در مدیریت بیماری در سامانه‌های آبزی‌پروری برجسته می‌سازد.