گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
چکیده: (3 مشاهده)
ترمیم زخم و بازسازی بافت از فرایندهای حیاتی در حفظ سلامت، رفاه و بقاء ماهیان زینتی بهشمار میروند بهویژه در شرایطی که این آبزیان در معرض استرسهای ناشی از تراکم بالا، حمل و نقل، درگیریهای درونگونهای، بیماریهای پوستی و آسیبهای مکانیکی قرار دارند. در سالهای اخیر، توجه پژوهشگران به استفاده از ترکیبات زیستفعال طبیعی برای تسریع فرایندهای ترمیمی و بهبود بازسازی بافت در آبزیان افزایش یافته است. در این میان، ریزجلبک اسپیرولینا (Limnospira platensis) و ستاره دریایی شکننده (Ophiocoma erinaceus)، بهعنوان دو منبع ارزشمند از ترکیبات زیستفعال، پتانسیل قابلتوجهی را در حوزه ترمیم زخم و پزشکی بازساختی نشان دادهاند. مطالعات مختلف نشان دادهاند که ترکیباتی نظیر فیکوسیانین، پلیساکاریدها، پپتیدهای زیستفعال و سایر متابولیتهای مشتق از اسپیرولینا میتوانند از طریق کاهش استرس اکسیداتیو، تعدیل پاسخهای التهابی، تحریک تکثیر و مهاجرت سلولی و افزایش سنتز کلاژن، فرایند ترمیم زخم را بهبود بخشند. همچنین ترکیبات زیستفعال استخراجشده از ستارههای شکننده با اثرگذاری بر مسیرهای رگزایی، بازسازی بافت و تمایز سلولی، ظرفیت بالایی برای استفاده در راهبردهای نوین ترمیمی دارند. بهعلاوه، ویژگیهای آنتیاکسیدانی، ضدمیکروبی و تعدیلکنندگی ایمنی این ترکیبات میتواند در مدیریت زخمها و ضایعات شایع در ماهیان زینتی سودمند باشد. مقاله حاضر، ضمن معرفی مهمترین ترکیبات زیستفعال مشتق از اسپیرولینا و ستارههای شکننده و مرور مختصر سایر منابع دریایی (خیار دریایی، کیتین و کیتوسان)، مکانیسمهای مولکولی و سلولی مرتبط با ترمیم زخم و بازسازی بافت را بررسی میکند و کاربردها، محدودیتها و چشماندازهای آینده استفاده از این ترکیبات را در صنعت آبزیان زینتی مورد بحث قرار میدهد.
Karchin S, Manaffar R, Imani A, Niko M. Spirulina- and brittle star-derived bioactive compounds: Emerging opportunities for wound healing and tissue regeneration in ornamental fish. Ornamental Aquatics 2026; 13 (2) :47-59 URL: http://ornamentalaquatics.ir/article-1-429-fa.html
کارچین ثمین، مناف فر رامین، ایمانی احمد، نیکو مهدی. مقاله مروری: مواد زیستفعال مشتق از اسپیرولینا(Limnospira platensis) و ستاره دریایی شکننده: فرصتهای نوین برای ترمیم زخم و بازسازی بافت در ماهیان زینتی. آبزیان زینتی. 1405; 13 (2) :47-59