گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
چکیده: (180 مشاهده)
صنعت آبزیپروری به عنوان تامینکننده اصلی پروتئین حیوانی، با چالشهای جدی ازجمله شیوع بیماریها و وابستگی به آنتیبیوتیکهای شیمیایی مواجه است که پیامدهایی همچون مقاومت ضدمیکروبی و آلودگی محیطزیست را در پی دارد. در این عرصه، جستجو برای جایگزینهای طبیعی و ایمن، ضرورتی انکارناپذیر است. برهموم به عنوان یک ترکیب طبیعی چندمنظوره تولیدی از زنبور عسل، به دلیل دارا بودن خواص ضدمیکروبی، آنتیاکسیدانی و تعدیلکنندگی سیستم ایمنی، پتانسیل بالایی برای کاربرد در صنعت آبزیپروری دارد. هدف از مطالعه حاضر، تحلیل جامع شواهد علمی موجود در مورد تأثیرات برهموم بر شاخصهای رشد، سلامت و مقاومت آبزیان در برابر بیماریها و استرسهای محیطی است. مرور منابع علمی مختلف نشان میدهد که استفاده بهینه از برهموم در جیره غذایی میتواند به طور معنیداری عملکرد رشد (افزایش وزن، بهبود ضریب تبدیل غذایی)، سلامت روده، فعالیت آنزیمهای گوارشی و آنتیاکسیدانی را در گونههایی مانند تیلاپیای نیل (Oreochromis niloticus)، قزلآلای رنگینکمان(Oncorhynchus mykiss)، قزلآلای قهوهای(Salmo trutta)، ماهی سیباس (Dicentrarchus labrax) و مارماهی ژاپنی (Anguilla japonica) بهبود بخشد. مهمتر از آن، برهموم با تقویت پاسخهای ایمنی ذاتی و اکتسابی (افزایش فعالیت لیزوزیم، ایمونوگلوبولینها) و داشتن فعالیت ضدمیکروبی گسترده علیه پاتوژنهای مهم باکتریایی، قارچی و انگلی، مقاومت آبزیان را در برابر بیماریها افزایش میدهد. همچنین این ماده توانایی قابلتوجهی در کاهش اثرات منفی استرسهای محیطی (تنش دمایی) یا مواجهه با آلایندههایی مانند BPA[1]، از طریق خواص آنتیاکسیدانی قوی خود دارد. با توجه به شواهد علمی، برهموم میتواند به عنوان یک افزودنی طبیعی، ایمن و کارآمد در استراتژیهای تغذیه و مدیریت سلامت آبزیان مورد استفاده قرار گیرد. گنجاندن آن در جیره غذایی، راهکاری عملی برای کاهش وابستگی به آنتیبیوتیکهای سنتتیک، افزایش بهرهوری و پایداری زیستمحیطی صنعت آبزیپروری است. با اینحال، تنوع ترکیب شیمیایی برهموم بر اساس منشأ جغرافیایی و گیاهی، لزوم تعیین دوزهای بهینه برای گونههای مختلف و انجام تحقیقات بیشتر در زمینه مکانیسمهای مولکولی اثر آن را پررنگ میسازد. در شرایط کنونی کشور با توجه به پتانسیل بالای تولید عسل و برهموم، توسعه تحقیقات کاربردی و ترویج استفاده از این ماده طبیعی میتواند گامی بلند به سوی آبزیپروری پایدار و اقتصاد مقاومتی باشد.
Radkhah A R, Eagderi S. Investigating the nutritional effects of propolis extract on improving growth and immune system function in farmed aquatic animals: A review. Ornamental Aquatics 2026; 13 (2) :29-45 URL: http://ornamentalaquatics.ir/article-1-410-fa.html
رادخواه علیرضا، ایگدری سهیل. مقاله مروری: بررسی اثرات تغذیهای عصاره برهموم بر بهبود رشد و عملکرد سیستم ایمنی در آبزیان پرورشی. آبزیان زینتی. 1405; 13 (2) :29-45