مایکوسپورینها1و اسیدهای آمینه شبهمایکوسپورین (MAAs)2گروهی از متابولیتهای ثانویه طبیعی هستند که در بسیاری از سیانوباکتریها، جلبکها، قارچها و سایر موجودات آبزی یافت میشوند و به دلیل توانایی بالای جذب پرتوهای فرابنفش UV-A وUV-B)، نقش مهمی در محافظت نوری ایفاء میکنند. این ترکیبات در کنار سایر متابولیتهای زیستفعال سیانوباکتریایی (اسکیتونمین و فیکوبیلیپروتئینها)، به عنوان مولکولهایی با ارزش زیستی بالا شناخته میشوند. مطالعات اخیر نشان دادهاند که MAAs علاوه بر عملکرد محافظت در برابر تابش فرابنفش، دارای خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی، محافظتکننده سلولی و تعدیلکننده پاسخ به استرسهای محیطی هستند. این ویژگیها موجب شده است که MAAs به عنوان افزودنیهای زیستی نوین در آبزیپروری مورد توجه قرار گیرند. در صنعت آبزیان زینتی، افزایش تراکم نگهداری، جابهجایی، تغییرات کیفیت آب، استرسهای محیطی و شیوع بیماریها از مهمترین عوامل محدودکننده سلامت و رفاه آبزیان محسوب میشوند. شواهد موجود نشان میدهد که MAAs میتوانند با کاهش استرس اکسیداتیو، تقویت سامانههای دفاعی و افزایش مقاومت در برابر شرایط نامساعد محیطی، در بهبود سلامت و پایداری تولید آبزیان زینتی نقش مؤثری ایفاء کنند. در این مقاله مروری، ساختار شیمیایی، مسیرهای زیستساخت، منابع تولید، روشهای استخراج و ویژگیهای زیستی MAAs بررسی شد و کاربردهای بالقوه آنها در تغذیه، سلامت، افزایش مقاومت به استرس و توسعه محصولات نوین برای صنعت آبزیان زینتی مورد بحث قرار گرفت. همچنین چالشها، محدودیتها و چشماندازهای آینده پژوهش و تجاریسازی این ترکیبات در آبزیپروری زینتی مرور گردید.