Ornamental Aquatics

fa مقاله علمی – ترویجی:‌ میکروبیوم ماهیان زینتی؛ ارتباط با سلامت، مقاومت به بیماری و آبزی‌پروری پایدار The ornamental fish microbiome: Associations with health, disease resistance, and sustainable aquaculture تخصصي Special پژوهشي Research میکروبیوم ماهیان زینتی یکی از حوزه‌های رو به رشد پژوهش در آبزی‌پروری است که می‌تواند پیامدهای مهمی برای سلامت ماهی، پیشگیری از بیماری، رفاه جانوران و پایداری سامانه‌های تولید و نگهداری داشته باشد. اجتماعات میکروبی مرتبط با روده، پوست، آبشش و محیط آبی پیرامون ماهی با میزبان و یکدیگر در تعامل هستند و ممکن است، بر متابولیسم مواد مغذی، یکپارچگی سدهای مخاطی، تنظیم پاسخ‌های ایمنی و حساسیت به عوامل بیماری‌زا اثر بگذارند. این موضوع در ماهیان زینتی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا تراکم بالای نگهداری، حمل‌ونقل، جابه‌جایی، تغییرات جیره غذایی و نوسان کیفیت آب می‌توانند تعادل فیزیولوژیک و میکروبی سامانه را تحت تأثیر قرار دهند. در این مقاله، ترکیب و کارکرد میکروبیوم ماهیان زینتی، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری آن، سازوکارهای احتمالی ارتباط میکروبیوم با سلامت و مقاومت به بیماری و کاربرد پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها، سین‌بیوتیک‌ها، پاراپروبیوتیک‌ها و سایر مداخلات مبتنی بر میکروبیوم بررسی می‌شود. همچنین نقش اجتماعات میکروبی آب و سطوح آکواریوم، تنش‌های محیطی و مواجهه با مواد ضدمیکروبی مورد توجه قرار می‌گیرد. شواهد جدید نشان می‌دهند که گونه میزبان، زیستگاه، جیره غذایی و شرایط پرورش از عوامل مهم تعیین‌کننده ساختار میکروبیوم هستند و تفاوت‌های قابل توجهی میان گونه‌ها و حتی میان ماهیان وحشی و پرورشی وجود دارد. پیشرفت فناوری‌های تعیین توالی، متاژنومیک و رویکردهای چنداُمیکی فرصت‌هایی برای پایش دقیق‌تر سلامت و توسعه راهبردهای پیشگیرانه فراهم کرده است. بااین‌حال، تنوع میکروبی به‌تنهایی شاخص قطعی و عمومی سلامت محسوب نمی‌شود و مشاهده ارتباط میان تغییرات میکروبیوم و بیماری نیز لزوماً رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند. دستیابی به کاربردهای قابل اتکا مستلزم تدوین الگوهای مرجع اختصاصی برای گونه‌های مختلف، استانداردسازی نمونه‌برداری و تحلیل، انجام مطالعات طولی، آزمون‌های کنترل‌شده مواجهه با عوامل بیماری‌زا و ارزیابی دقیق ایمنی زیستی است. در مجموع، تلفیق پژوهش‌های میکروبیوم با اصول شناخته‌شده نگهداری، امنیت زیستی، تغذیه مناسب و مدیریت کیفیت آب می‌تواند به بهبود سلامت ماهیان زینتی و توسعه آبزی‌پروری پیشگیرانه و مسئولانه از نظر زیست‌محیطی کمک کند. The ornamental fish microbiome is an emerging area of aquaculture research with potentially important implications for fish health, disease prevention, animal welfare, and the sustainability of production and husbandry systems. Microbial communities associated with the intestine, skin, gills, and surrounding aquatic environment interact with the host and with one another, potentially influencing nutrient metabolism, mucosal barrier integrity, immune response regulation, and susceptibility to pathogens. These interactions are particularly important in ornamental fish, as high stocking densities, transportation, handling, dietary changes, and fluctuations in water quality can affect the physiological and microbial balance of the system. This article examines the composition and functions of the ornamental fish microbiome, the factors influencing its development, the potential mechanisms linking the microbiome to health and disease resistance, and the applications of probiotics, prebiotics, synbiotics, paraprobiotics, and other microbiome-based interventions. The roles of microbial communities in aquarium water and on aquarium surfaces, environmental stressors, and exposure to antimicrobial agents are also considered. Recent evidence indicates that host species, habitat, diet, and rearing conditions are important determinants of microbiome structure, with substantial differences observed among species and even between wild and farmed fish. Advances in sequencing technologies, metagenomics, and multi-omics approaches offer opportunities for more precise health monitoring and the development of preventive strategies. However, microbial diversity alone is not a definitive or universally applicable indicator of health, and an observed association between microbiome alterations and disease does not necessarily establish a causal relationship. Achieving reliable practical applications requires the development of species-specific reference profiles, standardization of sampling and analytical methods, longitudinal studies, controlled pathogen-challenge trials, and rigorous biosafety assessments. Overall, integrating microbiome research with established principles of husbandry, biosecurity, appropriate nutrition, and water quality management can contribute to improved ornamental fish health and the development of preventive and environmentally responsible aquaculture practices.   ماهیان زینتی, میکروبیوم؛ میکروبیوتای روده, ایمنی مخاطی, مقاومت به بیماری, پروبیوتیک‌ها, دیس‌بیوز, میکروبیولوژی آکواریوم, آبزی‌پروری پایدار Ornamental fish, Microbiome, Gut microbiota, Mucosal immunity, Disease resistance, Probiotics, dysbiosis, Aquarium microbiology, Sustainable aquaculture 41 51 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-1-103&slc_lang=fa&sid=1 Roxana Fallahi رکسانا فلاحی Yes موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Mohammad Reza Faezi محمدرضا فائضی No موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Golandam Aleali گل اندام آل علی No موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Fereshteh Alealizadeh فرشته آل علی زاده No موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران