Ornamental Aquatics

fa مقاله مروری:‌ بررسی اثرات تغذیه‌ای عصاره بره‌موم بر بهبود رشد و عملکرد سیستم ایمنی در آبزیان پرورشی Investigating the nutritional effects of propolis extract on improving growth and immune system function in farmed aquatic animals: A review تخصصي Special كاربردي Applicable صنعت آبزی‌پروری به عنوان تامین‌کننده اصلی پروتئین حیوانی، با چالش‌های جدی ازجمله شیوع بیماری‌ها و وابستگی به آنتی‌بیوتیک‌های شیمیایی مواجه است که پیامدهایی همچون مقاومت ضدمیکروبی و آلودگی محیط‌زیست را در پی دارد. در این عرصه، جستجو برای جایگزین‌های طبیعی و ایمن، ضرورتی انکارناپذیر است. بره‌موم به عنوان یک ترکیب طبیعی چندمنظوره تولیدی از زنبور عسل، به دلیل دارا بودن خواص ضدمیکروبی، آنتی‌اکسیدانی و تعدیل‌کنندگی سیستم ایمنی، پتانسیل بالایی برای کاربرد در صنعت آبزی‌پروری دارد. هدف از مطالعه حاضر، تحلیل جامع شواهد علمی موجود در مورد تأثیرات بره‌موم بر شاخص‌های رشد، سلامت و مقاومت آبزیان در برابر بیماری‌ها و استرس‌های محیطی است. مرور منابع علمی مختلف نشان می‌دهد که استفاده بهینه از بره‌موم در جیره غذایی می‌تواند به طور معنی‌داری عملکرد رشد (افزایش وزن، بهبود ضریب تبدیل غذایی)، سلامت روده، فعالیت آنزیم‌های گوارشی و آنتی‌اکسیدانی را در گونه‌هایی مانند تیلاپیای نیل (Oreochromis niloticus)، قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss)، قزل‌آلای قهوه‌ای (Salmo trutta)، ماهی سی‌باس (Dicentrarchus labrax) و مارماهی ژاپنی (Anguilla japonica) بهبود بخشد. مهم‌تر از آن، بره‌موم با تقویت پاسخ‌های ایمنی ذاتی و اکتسابی (افزایش فعالیت لیزوزیم، ایمونوگلوبولین‌ها) و داشتن فعالیت ضدمیکروبی گسترده علیه پاتوژن‌های مهم باکتریایی، قارچی و انگلی، مقاومت آبزیان را در برابر بیماری‌ها افزایش می‌دهد. همچنین این ماده توانایی قابل‌توجهی در کاهش اثرات منفی استرس‌های محیطی (تنش دمایی) یا مواجهه با آلاینده‌هایی مانند BPA<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a>، از طریق خواص آنتی‌اکسیدانی قوی خود دارد. با توجه به شواهد علمی، بره‌موم می‌تواند به عنوان یک افزودنی طبیعی، ایمن و کارآمد در استراتژی‌های تغذیه و مدیریت سلامت آبزیان مورد استفاده قرار گیرد. گنجاندن آن در جیره غذایی، راهکاری عملی برای کاهش وابستگی به آنتی‌بیوتیک‌های سنتتیک، افزایش بهره‌وری و پایداری زیست‌محیطی صنعت آبزی‌پروری است. با این‌حال، تنوع ترکیب شیمیایی بره‌موم بر اساس منشأ جغرافیایی و گیاهی، لزوم تعیین دوزهای بهینه برای گونه‌های مختلف و انجام تحقیقات بیشتر در زمینه مکانیسم‌های مولکولی اثر آن را پررنگ می‌سازد. در شرایط کنونی کشور با توجه به پتانسیل بالای تولید عسل و بره‌موم، توسعه تحقیقات کاربردی و ترویج استفاده از این ماده طبیعی می‌تواند گامی بلند به سوی آبزی‌پروری پایدار و اقتصاد مقاومتی باشد. <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Bisphenol A</div> </div> The aquaculture industry, as a major supplier of animal protein, faces serious challenges, including disease outbreaks and reliance on chemical antibiotics, which lead to antimicrobial resistance and environmental pollution. In this context, the search for natural and safe alternatives is an undeniable necessity. Propolis, a multifunctional natural compound produced by honeybees, has significant potential for use in aquaculture due to its antimicrobial, antioxidant, and immunomodulating properties. The objective of this review is to provide a comprehensive analysis of existing scientific evidence on the effects of propolis on growth indicators, health, and disease resistance in aquatic species under environmental stressors. A literature review indicates that the optimal use of propolis in diets can significantly improve growth performance (e.g., weight gain, feed conversion ratio), gut health, digestive and antioxidant enzyme activities in species such as Nile tilapia (Oreochromis niloticus), rainbow trout (Oncorhynchus mykiss), brown trout (Salmo trutta), European sea bass (Dicentrarchus labrax), and Japanese eel (Anguilla japonica). More importantly, propolis enhances disease resistance in aquatic animals by strengthening innate and acquired immune responses (e.g., increased lysozyme activity and immunoglobulins) and by possessing broad-spectrum antimicrobial activity against important bacterial, fungal, and parasitic pathogens. Furthermore, this substance has a remarkable ability to mitigate the negative effects of environmental stressors, such as thermal stress or exposure to pollutants like Bisphenol A (BPA), through its potent antioxidant properties. Based on scientific evidence, propolis can be used as a natural, safe, and effective additive in aquatic health management and nutrition strategies. Its inclusion in diets presents a practical approach to reducing dependence on synthetic antibiotics, increasing productivity, and enhancing the environmental sustainability of the aquaculture industry. However, the variability in the chemical composition of propolis across geographical and botanical origins underscores the need to determine optimal dosages for different species and to conduct further research into its molecular mechanisms of action. Given the high potential for honey and propolis production in Iran, developing applied research and promoting the use of this natural substance could be a significant step toward sustainable aquaculture and a resilient economy. عصاره بره‌موم, محرک‌‌های سیستم ایمنی, عملکرد رشد, فعالیت ضدمیکروبی, آبزی‌پروری پایدار Propolis extract, Immunostimulants, Growth performance, antimicrobial activity, Sustainable aquaculture 29 45 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-44-17&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Radkhah علیرضا رادخواه alirezaradkhah@ut.ac.ir 10031947532846003907 10031947532846003907 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Soheil Eagderi سهیل ایگدری soheil.eagderi@ut.ac.ir 10031947532846003908 10031947532846003908 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.