fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ بررسی تنوع ژنتیکی شش گونه از ماهیان اقتصادی در منطقه خلیج فارس با استفاده از ژنوم 16SrRNA تخصصي Special پژوهشي Research <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-size:12.0pt">کاهش ذخایر آبزیان در نقاط مختلف جهان موجب شده است که پژوهشگران علوم شیلاتی پیش از هر گونه اقدام عملی در راستای مدیریت ذخایر آبزیان اقتصادی، ماهیان زینتی و ماهیان جنگل‌های مانگرو، به بررسی و تعیین ساختار ژنتیکی گونه‌های با ارزش آن منطقه از طریق روش‌های مولکولی بپردازند. بنابراین، شناخت ساختار ژنتیکی گونه‌های مختلف اقتصادی خلیج فارس از جمله شش گونه مذکور، پیش از هرگونه اقدام عملی برای حفظ و افزایش این ذخایر ضروری به‌نظر می‌رسد</span>.<span style="font-size:12.0pt"> در این پژوهش، نواحی خاصی از ژنوم میتوکندریایی</span> (mtDNA)<span style="font-size:12.0pt">به نام </span>16SrDNA<span style="font-size:12.0pt"> با موفقیت تکثیر و تعیین توالی شد. در این فرآیند، حدود 650-600 جفت باز آمپلی‌فای شده و بازهای قابل اعتماد از هر ژن برای بررسی فایلوژنی انتخاب گردیدند. نمونه‌برداری از مناطق هدف که شامل اصلی‌ترین زیستگاه‌های منحصربه‌فرد شش گونه مورد مطالعه در خلیج فارس است، انجام شد. این گونه‌ها شامل راشگو معمولی</span>(<a name="_Hlk185612330"><em>Eleutheronema</em> <em>tetradactylum</em></a>) <span style="font-size:12.0pt">، صبیتی</span>(<a name="_Hlk185612420"><em>Sparidentex</em> <em>hasta</em></a>) <span style="font-size:12.0pt">، سنگسر معمولی </span>(<em>Pomadasys</em> <em>kaakan</em>)<span style="font-size:12.0pt">، شوریده</span>(<em>Otolithes</em> <em>ruber</em>) <span style="font-size:12.0pt">، میش ماهی منقوط </span>(<em>Protonibea</em> <em>diacanthus</em>)&nbsp; &nbsp;<span style="font-size:12.0pt">و حلوا سفید</span>(<em>Pampus</em> <em>argenteus</em>) <span style="font-size:12.0pt">&nbsp;می‌باشند. این گونه‌ها از مهم‌ترین موجودات دریایی در این منطقه شناخته می‌شوند و نمونه‌برداری در زیستگاه‌های طبیعی آنها صورت گرفت</span>.<span style="font-size:12.0pt"> طبق روش استاندارد، از هر نمونه حداقل پنج قطعه از باله شنای گونه‌های مورد مطالعه برای انجام تحلیل‌های مولکولی و شناسایی دقیق گونه‌ها جدا شد. در این تحقیق، گونه راشگو (</span><em>Eleutheronema</em> <em>tetradactylum</em><span style="font-size:12.0pt"> ) به عنوان یک هاپلوتایپ مجزا در کنار نمونه‌هایی از مالزی و جین در کلاید سوم به همراه نمونه‌ای از میش ماهیان شناسایی گردید. همچنین نمونه‌ای از میش‌ماهی غالب (</span>(<em>Protonibea</em> <em>diacanthus</em><span style="font-size:12.0pt"> در منطقه خوزستان در مقایسه با نمونه‌ای از میش‌ماهی معمولی </span>(<em>Argyrosomus</em> <em>hololepidotus</em>)<span style="font-size:12.0pt"> در استان هرمزگان مشاهده شد که نشان‌دهنده غالب بودن گونه منقوط در غرب خلیج فارس نسبت به گونه میش‌ماهی معمولی </span>(<em>Argyrosomus</em> <em>hololepidotus</em>)<span style="font-size:12.0pt">&nbsp; در شرق خلیج فارس است</span>.<span style="font-size:12.0pt"> اگر این فرضیه به اثبات برسد، می‌توان این گونه را به عنوان یک</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">گونه</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">یا</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">مورفوتایپ</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">جدید و</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">اندمیک</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">منطقه خلیج فارس مورد بررسی قرار داد. این گونه به همراه ماهی شوریده، در قالب</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">کلاستر خواهری</span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt">با اختلاف یازده درصدی، به همراه نمونه‌هایی از کشور هند، کلاید دوم را کامل می‌کند. ماهی سنگسر معمولی با اختلاف بالاتری نسبت به پنج گونه مذکور دیگر، در کلاید اول قرار گرفت و اختلافی در بین نمونه‌های این گونه از هرمزگان و خوزستان مشاهده نشد. اما این گونه با نمونه‌ای از چین اختلاف نه درصدی را نشان داد که نمایانگر عدم مهاجرت و کاهش انتقال آلل‌های بین جمعیتی است</span> .<span style="font-size:12.0pt">اگرچه این گونه با گونه حلوا سفید در همین کلاید با اختلاف دوازده درصدی و با گونه صبیتی</span> <span style="font-size:12.0pt">&nbsp;با اختلاف چهارده درصدی کلاستر خواهری را نشان داد. این تحقیق نشان می‌دهد که استفاده از توالی </span>16SrDNA<span style="font-size:12.0pt"> می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار جمعیتی ماهیان، روابط ژنتیکی بین گونه ها در منطقه خلیج فارس و وضعیت اکولوژیک این منابع فراهم کند. همچنین این یافته‌ها می‌توانند به مدیریت بهتر منابع آبزی و حفظ تنوع زیستی و برنامه‌ریزی‌های مدیریتی و حفاظتی کمک کنند</span>.<span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Compset""></span></span></span><br> &nbsp;</p> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:85%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="line-height:85%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The decline of aquatic resources in various parts of the world has prompted fisheries researchers to study and determine the genetic structure of valuable species in their regions using molecular methods before taking practical steps to manage economically important fish stocks, ornamental fish and mangrove forest fish. Therefore, understanding the genetic structure of various economically important species in the Persian Gulf, including the six mentioned species, appears to be essential before taking practical measures to conserve and improve these resources. This study examines specific regions of the mitochondrial genome (mtDNA), known as 16SrDNA, were successfully amplified and sequenced. Approximately 600 to 650 base pairs were amplified and reliable bases from each gene were selected for phylogenetic analysis. Sampling was conducted in target areas encompassing the key unique habitats of the six studied species in the Persian Gulf. Species include&nbsp;<i>Eleutheronema</i> <i>tetradactylum</i>&nbsp;(Rashgo),&nbsp;<i>Sparidentex</i> <i>hasta</i>&nbsp;(Sobiti),&nbsp;<i>Pomadasys</i> <i>kaakan</i>&nbsp; (Sangsar),&nbsp;<i>Otolithes</i> <i>ruber</i>&nbsp;(Shorideh),&nbsp;<i>Protonibea</i> <i>diacanthus</i>&nbsp;(Mish mahi manqoot), and&nbsp;<i>Pampus</i> <i>argenteus</i>&nbsp;(Halva sefid). These species are considered as some of the most important marine organisms in this region, and the sampling was carried out in their natural habitats. According to standard methods, at least five fin pieces of the fin from each specimen of the studied species were separated for molecular analysis and precise species identification. In this research,&nbsp;<i>Eleutheronema</i> <i>tetradactylum</i>&nbsp;was identified as a distinct haplotype alongside samples from Malaysia and China in Clyde III, along with a sample of&nbsp;<i>Protonibea</i> <i>diacanthus</i>. In addition, a dominant sample of&nbsp;<i>Protonibea</i> <i>diacanthus</i>&nbsp;was observed in the Khuzestan region compared to a sample of the common mish mahi (<i>Argyrosomus</i> <i>hololepidotus</i>) in Hormozgan province, suggestion that the spotted species in the western Persian Gulf versus the common mish mahi in the eastern Persian Gulf. If this hypothesis is confirmed, this species can be considered a new and endemic species or morphotype of the Persian Gulf region. This species, along with the <i>Otolithes</i> <i>ruber</i>, completes the second clade with a divergence of eleven percent, alongside samples from India. The common pomfret (<i>Pomadasys</i> <i>kaakan</i>), with greater divergence compared to the other five mentioned species, was placed in the first clade, and no differences were observed among samples of this species from Hormozgan and Khuzestan. However, this species showed a nine percent divergence with a sample from China, indicating a lack of migration and reduced allele transfer between populations. Although this species exhibited a twelve percent divergence with the silver pomfret (<i>Pampus</i> <i>argenteus</i>) in the same clade, and a fourteen percent divergence with the <i>Sparidentex</i> <i>hasta</i>, indicating sister clustering. This research demonstrates that the use of 16SrDNA sequencing can provide valuable information about the population structure of fish, genetic relationships among species in the Persian Gulf region and the ecological status of these resources. Furthermore, these findings can aid in better management of aquatic resources and conservation planning efforts.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; تنوع ژنتیکی, خلیج فارس, PCR, mtDNA, 16SrDNA Genetic diversity, Persian Gulf, PCR, mtDNA, 16SrDNA 15 23 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-91-2&slc_lang=fa&sid=1 R. Nahavandi رضا نهاوندی 10031947532846003146 10031947532846003146 Yes Animal Science Research Institute of Iran (ASRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Saeed Tammadoni Jahromi سعید تمدنی جهرمی 10031947532846003147 10031947532846003147 No Persian Gulf and Oman Sea Ecology Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bandar Abbas, Iran پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران