fa مقاله علمی – ترویجی:‌ چالش‌های تنوع زیستی ماهیان در دریای خزر تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">تنوع زیستی شامل ترکیب، تعداد و غناء گونه‌ای است و در سطح تنوع ژنتیکی میان گونه‌ها، بین گونه‌ها و اکوسیستم مطالعه می‌‌شود. تنوع زیستی نقش بسیار مهمی در حفظ ثبات اکوسیستم‌ها دارد و نشان‌دهنده پایداری بیشتر اکوسیستم هاست. حضور گونه‌‌های بیشتر در یک اکوسیستم، سبب پیچیده‌تر شدن اکوسیستم‌های طبیعی می‌شود. لذا، اکوسیستم‌ها توانایی بیشتری در پاسخ به تغییرات محیطی دارند و باثبات‌تر هستند. دریای خزر از نظر تنوع زیستی نسبت به سایر دریاها نظیر بالتیک و سیاه، فقیرتر هست و در اثر فشار روزافزون چالش‌های زیست‌محیطی، به‌تدریج گونه‌‌های با ارزش آبزی با کاهش جمعیت رو به رو شده و شماری از آنها از جمله ماهیان خاویاری نیز در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌اند. از سوی دیگر، رودخانه‌ها و تالاب‌های منتهی به این دریا که محل مناسبی برای تخم‌ریزی ماهیان رود کوچ و نوزادگاه‌های مطمئن انواع ماهیان محسوب می‌شود، به دلیل کاربرد غیرمسئولانه، اغلب شرایط مناسبی ندارند و امکان مهاجرت ماهیان به دلایل متعدد از جمله صید غیر اصولی و بی‌رویه وجود ندارد. بدین‌ترتیب، ذخایر ماهیان استخوانی به‌ویژه ماهیان آنادروموس</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black">به‌شدت تهدید می‌‌شود. احیاء ذخایر این گونه‌‌ها همانند ماهیان خاویاری و ماهی سفید باید در حجم وسیع‌تر انجام شود. مدیریت رودخانه‌ها و فراهم کردن شرایط مهاجرت به حداقل برخی از این رودخانه‌ها و تأمین شرایط زادآوری طبیعی، نقش اساسی در بازسازی ذخایر این ماهیان و حفظ تنوع زیستی ماهیان دریای خزر ایفاء خواهد کرد</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">.</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Biodiversity includes the composition, abundance and richness of species and is studied at genetic diversity within species, between species and ecosystem level. Species diversity is vital for maintaining the flexibility of an ecosystems results in greater stability. The presence of more species in an ecosystem makes natural ecosystems more complex and therefore ecosystems are more resistant to unfavorable environmental changes with their stable communities. The Caspian Sea is poorer in biodiversity than other seas such as the Baltic and Black Seas, and due to growing pressure of environmental challenges, the population of valuable aquatic species has declined radically including all sturgeon representing the Caspian Sea and are in danger of extinction. On the other hand, rivers and lagoons leading to th</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">e Caspian Sea</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">, which are suitable spawning grounds for spawners and safe nursery grounds for offsprings of several bony fishes often do not have appropriate conditions due to irresponsible fishing and heavy loads of various pollutants. Therefore, practically there is no sound spawning migration into these water bodies by bony fishes which means the stocks of anadromous species are severely threatened. Restoration of stocks of these bony fish species should be practiced in large scale similar to that of Kutum (<i>Rutilus kutum</i>). Appropriate river management and restoration and providing conditions for migration to at least some of these rivers and providing conditions for natural reproduction will play a key role in rehabilitation of stocks of these fish and preserving the biodiversity of the Caspian Sea.</span></span></span></span></span></span> دریای خزر, تنوع گونه‌ای, احیاء رودخانه‌‌ها, چالش‌های زیست‌محیطی, آلودگی, گونه مهاجم Caspian Sea, Species diversity, River restoration, Environmental challenges, Pollution, Invasive species 19 34 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-244-1&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Hagiaghaei Ghaazi Mahalleh فرشته حاجی آقایی قاضی محله fereshte.hj22@yahoo.com 10031947532846002474 10031947532846002474 Yes University of Guilan دانشگاه گیلان Javidi Imanpour Namin جاوید ایمانپور نمین javidiman@gmail.com 10031947532846002475 10031947532846002475 No University of Guilan دانشگاه گیلان