fa مقاله علمی: تأثیر استفاده توأم از حمام فرمالین - متیلن بلو به‌عنوان ضدعفونی رایج بر شاخص‌های خون‌شناسی و تنش در گربه ماهی زینتی پنگوسی (Pangasius hypophthalmus) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">کنترل بیماری‌های ماهیان زینتی می‌تواند باعث کاهش هزینه درمان و افزایش رشد و سلامت شود. یکی از روش‌های کنترل بیماری‌ها استفاده از محلول‌های ضدعفونی مانند فرمالین و متیلن بلو به صورت حمام است.</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه 60 قطعه ماهی پنگوسی<br> &nbsp;(</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Pangasius hypophthalmus</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) به‌ طور تصادفی انتخاب شد. ماهیان در دو تیمار شامل تیمار شاهد و تیمار فرمالین - متیلن بلو هرکدام در سه تکرار، هر تکرار شامل 10 قطعه ماهی تقسیم شدند. میانگین وزن ماهیان </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">67/12</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">2/83 گرم </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">بود. ماهیان تیمار محلول ضدعفونی‌کننده به ‌طور همزمان با فرمالین </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">5 ppm</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) و</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;"> متیلن بلو </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">4 ppm</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">به مدت 72 ساعت مواجه شدند و در پایان با خون‌گیری از ساقه دمی ماهیان برخی شاخص‌های خون‌شناسی و همچنین مقادیر گلوکز و کورتیزول پلاسما به ‌عنوان شاخص‌های تنش مورد</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">سنجش قرار گرفتند. استفاده از این محلول تأثیر معناداری بر شاخص‌های خون‌شناسی این ماهیان در پایان این دوره سه‌روزه نداشت (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P>0.05</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">)، اما مقادیر کورتیزول و گلوکز پلاسما در تیمار فرمالین - متیلن بلو به</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">‌صورت معناداری بیش از تیمار شاهد بود</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P<0.05</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">). با توجه به نتایج حاصل به‌نظر می‌رسد، استفاده از فرمالین- متیلن بلو به ‌صورت توأمان اگرچه تغییری در شاخص‌های خونی گربه</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">‌ماهی زینتی ایجاد نمی‌کند، اما منجر به ایجاد تنش در آنها می‌شود و لذا استفاده مداوم از آن باید با</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Compset;"><span style="font-size:12.0pt;">احتیاط صورت گیرد. ارزیابی برخی دیگر از فراسنجه‌های مرتبط با وضعیت سلامتی ماهیان و نیز بررسی معایب و مزایای سایر ضدعفونی کننده‌‌ها، می تواند در انتخاب مناسب‌ترین ترکیب ضدعفونی‌کننده در شرایط پرورشی یاری‌رسان باشد.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></span><span dir="LTR"></span> Controlling ornamental fish disease has a key role in reducing treatment costs and improving growth and health status. Disinfectant solutions such as formalin (F) and methylene blue (MB) are some of the effective disinfectants in the aquaculture industry. In this study the effects of simultaneous exposure to F-MB on some haematological and plasma cortisol and glucose levels on ornamental catfish, <em>Pangasius hypophthalmus</em> were analyzed. 60 fish, average body weight 83.2&plusmn;12.67 g, were randomly chosen and put in two groups, control and F-MB, in 6 separate glass tanks (each 10 fish). The fish in the F-MB groups were exposed to formalin, 5 ppm and methylene blue, 4 ppm for 72 hours. After exposing time, blood was taken from the caudal vein and some haematological parameters plus plasma glucose and cortisol levels were analyzed. The results showed that exposing fish to F-MB disinfectant could not cause any significant changes in preliminary and secondary haematological parameters in fish (P>0.05). Even though, fish in F-MB groups showed higher plasma levels of cortisol and glucose as tension indicators in comparison to the control fish (P<0.05). It could be concluded that although simultaneous exposure to F-MB could not affect haematological parameters of ornamental catfish, it had some negative effects on tension response and need to use under exact stewardship. Study on the other fish welfare parameters as well as exposure to other disinfectants can help us to select the best option under culture condition.<br> &nbsp; فرمالین, متیلن بلو, کورتیزول, گلوکز, ماهی پنگوسی Formalin, Methylene blue, Glucose, Cortisol, Pangassius catfish 17 26 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-130-2&slc_lang=fa&sid=1 Salar Dorafshan سالار درافشان sdorafshan@iut.ac.ir 10031947532846001965 10031947532846001965 Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Fatemeh Paykan Heyrati فاطمه پیکان حیرتی 10031947532846001966 10031947532846001966 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Amin Mokhlesabadi امین مخلص آبادی فراهانی 10031947532846001967 10031947532846001967 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان