fa مقاله علمی – پژوهشی:‌ اثرات ضدانگلی اسانس اسطوخودوس بر انگل کرمی Dactylogyrus vastator در ماهی گلدفیش تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="tab-stops:437.1pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">این مطالعه اثرات ضدانگلی اسانس اسطوخودوس را علیه انگل مونوژن آبششی</span></span> <i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Dactylogyrus vastator</span></i> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">در</span></span> <i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Carassius auratus</span></i> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">بررسی کرد. در تابستان 2025، تعداد 50 قطعه گلدفیش آلوده طبیعی با وزن 40 تا 65 گرم در آکواریوم‌های شاهد و تیمار تحت شرایط کنترل‌شده محیطی</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> (</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">دمای 24 تا 28 درجه سانتی‌گراد و</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> pH </span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">برابر 7/2</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">) </span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">همراه با هوادهی مداوم و تغذیه مناسب نگهداری شدند. پیش از تیمار، ماهیان با استفاده از عصاره میخک بیهوش شده و میزان آلودگی انگلی آنها از طریق بررسی میکروسکوپی تأیید شد. غلظت‌های مختلف اسانس اسطوخودوس در زمان‌های تماس متفاوت برای ارزیابی اثر بر مرگ‌ومیر انگل مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد که افزایش غلظت اسانس اسطوخودوس و مدت زمان مواجهه، به‌طور معنی‌داری موجب افزایش مرگ‌ومیر انگل شد</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> (05/0>P). </span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">غلظت‌های 0/5 و 1 میلی‌لیتر در لیتر فعالیت ضدانگلی قابل‌توجهی علیه</span></span> <i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">D. vastator</span></i> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">نشان دادند. همچنین، مواجهه انگل‌ها با غلظت 1/5 میلی‌لیتر در لیتر به مدت 30 دقیقه یا بیشتر، منجر به مرگ تقریباً 100 درصدی انگل‌ها شد که این اختلاف در مقایسه با گروه شاهد معنی‌دار بود</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> (05/0>P). </span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که اسانس اسطوخودوس می‌تواند به‌عنوان یک عامل ضدانگلی طبیعی بالقوه برای کنترل آلودگی‌های</span></span> <i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Dactylogyrus</span></i> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" compset="" style="font-family:">در پرورش ماهیان زینتی مورد استفاده قرار گیرد</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Compset""></span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study evaluated the antiparasitic effects of lavender essential oil against the gill monogenean parasite <i>Dactylogyrus vastator</i> in goldfish (<i>Carassius auratus</i>). During the summer of 2025, fifty naturally infected goldfish weighing 40&ndash;65 g were maintained in control and treatment aquaria under controlled environmental conditions (24&ndash;28 &deg;C; pH 7.2) with continuous aeration and appropriate feeding. Prior to treatment, fish were anesthetized using clove extract, and parasite infestation levels were confirmed by microscopic examination. Different concentrations of lavender essential oil were administered for varying exposure periods to assess their effects on parasite mortality. The results demonstrated that increasing both the concentration of lavender essential oil and the exposure duration significantly increased parasite mortality (P < 0.05). Concentrations of 0.5 and 1 mL/L showed considerable antiparasitic activity against <i>D. vastator</i>. Exposure to 1.5 mL/L lavender essential oil for 30 min or longer resulted in nearly 100% parasite mortality, with significant differences compared to the control group (P < 0.05). The findings indicate that lavender essential oil may serve as a potential natural antiparasitic agent for controlling <i>Dactylogyrus</i> infections in ornamental fish culture.</span><b><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></b></span></span></span></span> اسانس اسطوخودوس؛ Dactylogyrus vastator؛ گلدفیش؛ انگل مونوژن؛ درمان ضدانگلی. Lavender essential oil, Dactylogyrus vastator, Goldfish, Monogenean parasite, Antiparasitic treatment. 25 32 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-279-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Rahanande محمد رهاننده 10031947532846003867 10031947532846003867 Yes Department of Aquatics and Fisheries Research, Guilan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیالن، ،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گیالن، ایران