fa مقاله مروری:‌ نقش کارتنوئیدها در تغذیه، فیزیولوژی، تولیدمثل و رنگ‌پذیری ماهیان زینتی تخصصي Special كاربردي Applicable <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">کارتنوئیدها از مهم‌ترین ترکیبات زیست‌فعال مورد استفاده در تغذیه ماهیان زینتی به شمار می‌روند و نقش کلیدی در کیفیت رنگ، سلامت و عملکرد زیستی این آبزیان ایفا می‌کنند. از آنجا که ماهیان توانایی سنتز</span></span> <i><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">de novo</span></i> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">کارتنوئیدها را ندارند، این ترکیبات باید از طریق جیره غذایی تأمین شوند. کارتنوئیدها علاوه بر ایجاد طیف رنگی زرد، نارنجی و قرمز در پوست، فلس و بافت‌های مختلف، به‌عنوان پیش‌ساز ویتامین</span></span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"> A </span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مؤثر در تنظیم بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیک عمل می‌کنند</span></span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">.</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">مطالعات متعدد نشان داده‌اند که استفاده از منابع طبیعی کارتنوئیدی نظیر ریزجلبک‌ها، گیاهان، مخمرها و سخت‌پوستان می‌تواند موجب بهبود رشد، افزایش بازده غذایی، تقویت سیستم ایمنی، ارتقای فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و افزایش مقاومت در برابر بیماری‌ها و استرس‌های محیطی شود. همچنین تجمع و انتقال کارتنوئیدها به بافت‌های تولیدمثلی و تخم‌ها، کیفیت تخم، نرخ تفریخ، بقای لاروها و مقاومت جنین را در برابر شرایط نامساعد محیطی بهبود می‌بخشد</span></span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">.</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">اگرچه رنگدانه‌های مصنوعی در برخی موارد اثرات سریع‌تری بر رنگ‌پذیری دارند، اما منابع طبیعی کارتنوئیدها به دلیل دارا بودن سایر ترکیبات زیست‌فعال و ریزمغذی‌ها، از نظر ارزش تغذیه‌ای و زیستی مزایای بیشتری ارائه می‌دهند. این مقاله مروری به بررسی نقش کارتنوئیدها در تغذیه، فیزیولوژی، تولیدمثل و رنگ‌پذیری ماهیان زینتی پرداخته و کاربردها، محدودیت‌ها و چشم‌اندازهای آینده استفاده از این ترکیبات در صنعت آبزیان زینتی را مورد بحث قرار می‌دهد.</span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">Carotenoids are among the most important bioactive compounds used in ornamental fish nutrition and play a critical role in coloration, health, and overall biological performance. Since fish are unable to synthesize carotenoids de novo, these pigments must be obtained through dietary sources. In addition to producing yellow, orange, and red pigmentation in the skin, scales, and other tissues, carotenoids function as precursors of vitamin A and as potent antioxidants involved in numerous physiological processes.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">Numerous studies have demonstrated that dietary supplementation with natural carotenoid sources, including microalgae, plants, yeasts, and crustaceans, can improve growth performance, feed utilization efficiency, immune responses, antioxidant enzyme activity, and resistance to diseases and environmental stressors. Furthermore, the accumulation and transfer of carotenoids to reproductive tissues and eggs contribute to improved egg quality, hatching success, larval survival, and embryonic resilience under adverse environmental conditions.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:17.0pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">Although synthetic pigments may produce faster coloration responses, natural carotenoid sources often provide additional nutritional and functional benefits due to the presence of other bioactive compounds and micronutrients. This review examines the role of carotenoids in nutrition, physiology, reproduction, and coloration of ornamental fish, while discussing their applications, limitations, and future prospects in the ornamental aquaculture industry.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span> کارتنوئیدها, ماهیان زینتی, رنگ‌پذیری, تغذیه آبزیان, تولیدمثل, آنتی‌اکسیدان‌ها, سیستم ایمنی, سلامت آبزیان Carotenoids, Ornamental Fish, Coloration, Aquatic Nutrition, Reproduction, Antioxidants, Immune Response, Fish Health 9 15 http://ornamentalaquatics.ir/browse.php?a_code=A-10-265-4&slc_lang=fa&sid=1 R. Nahavandi رضا نهاوندی rezanahavandi91@gmail.com 10031947532846003899 10031947532846003899 No Animal Science Research Institute of Iran (ASRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران S. Pourmozaffar سجاد پورمظفر sajjad5550@gmail.com 10031947532846003900 10031947532846003900 Yes Persian Gulf and Oman Sea Ecology Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Bandar-e-Abbas, Iran پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران S. Tamaddoni Jahromi سعید تمدنی جهرمی stamadoni@gmail.com 10031947532846003901 10031947532846003901 No Persian Gulf and Oman Sea Ecology Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Bandar-e-Abbas, Iran پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران S. Nooraei سوشیانس نورایی 10031947532846003902 10031947532846003902 No Student of Immunology, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Iran دانشجوی ایمنی شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ایران